Najczęściej kupowane artykuły PPOŻ – przegląd kategorii produktów

Najczęściej kupowane artykuły PPOŻ obejmują gaśnice i koce gaśnicze, czujki dymu i tlenku węgla, znaki ewakuacyjne i przeciwpożarowe, zabezpieczenia przejść instalacyjnych (masy, opaski i kołnierze ogniochronne), płyty i farby ogniochronne oraz drzwiczki rewizyjne, kratki i uszczelki pęczniejące. Pierwsze trzy grupy służą wykrywaniu i gaszeniu pożaru oraz ewakuacji, należą więc do ochrony czynnej. Pozostałe to produkty ochrony biernej, które ograniczają rozprzestrzenianie się ognia i dymu oraz chronią konstrukcję budynku. Pełne zabezpieczenie obiektu wymaga obu rodzajów ochrony.

Przegląd jest przeznaczony dla zarządców nieruchomości, właścicieli firm, instalatorów, kierowników budów i osób prywatnych. Wyjaśnia, co oferują sklepy przeciwpożarowe, do czego służą poszczególne kategorie produktów i jakie kryteria uwzględnić przy zakupie.

Jakie artykuły PPOŻ kupuje się najczęściej i kto ich potrzebuje?

Asortyment sklepu przeciwpożarowego można podzielić według funkcji poszczególnych produktów podczas pożaru.

Kategoria Funkcja Najczęstsi kupujący
Gaśnice, koce, szafki i wieszaki gaszenie pożaru w zarodku firmy, wspólnoty, kierowcy, gospodarstwa domowe
Czujki dymu, czadu i gazu wczesne ostrzeganie właściciele mieszkań i domów, wynajmujący
Znaki i oznakowanie wskazanie dróg ewakuacji i sprzętu zarządcy, biura, sklepy, zakłady
Zabezpieczenia przejść instalacyjnych zamknięcie otworów w ścianach i stropach instalatorzy, wykonawcy, zarządcy
Płyty, farby i natryski ogniochronne ochrona konstrukcji, obudowy kanałów firmy budowlane, inwestorzy
Drzwiczki rewizyjne, kratki, uszczelki zamknięcie otworów użytkowych wykonawcy wykończeń, zarządcy
Dokumentacja i usługi instrukcje, operaty, przeglądy właściciele i zarządcy obiektów

Zakres zakupów zależy od rodzaju obiektu. W mieszkaniu zwykle wystarczają czujki, gaśnica i koc gaśniczy. W biurowcu, hali lub budynku wielorodzinnym trzeba uwzględnić także wymagania przepisów, projektu i instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Dużą część zakupów stanowią wtedy produkty ochrony biernej o udokumentowanej klasie odporności ogniowej.

Co oznaczają klasy odporności ogniowej?

Produkty ochrony biernej mają oznaczenia literowe uzupełnione liczbą minut:

  • R – nośność, czyli czas, przez jaki element konstrukcji przenosi obciążenia,
  • E – szczelność ogniowa, czyli brak przedostawania się płomieni i gorących gazów,
  • I – izolacyjność ogniowa, czyli ograniczenie wzrostu temperatury po stronie nienagrzewanej.

Oznaczenie EI 60 wskazuje, że element zachowuje szczelność i izolacyjność przez co najmniej 60 minut badania. Uszczelnienie przejścia, drzwiczki lub obudowa muszą mieć klasę odpowiadającą przegrodzie, w której są montowane.

Gaśnice i podręczny sprzęt gaśniczy

Gaśnice należą do najczęściej kupowanych produktów przeciwpożarowych. Są wymagane w obiektach firmowych i publicznych, a także w samochodach. Rodzaj gaśnicy dobiera się do grupy pożaru, czyli rodzaju materiału, który może się zapalić.

  • Gaśnice proszkowe ABC – uniwersalne, przeznaczone do ciał stałych, cieczy i gazów. Popularne w magazynach, halach, garażach i pojazdach. Proszek silnie brudzi i może uszkodzić elektronikę.
  • Gaśnice śniegowe (CO₂) – przeznaczone do cieczy palnych i urządzeń pod napięciem. Nie pozostawiają osadu, dlatego stosuje się je w serwerowniach, rozdzielniach i biurach ze sprzętem elektronicznym.
  • Gaśnice pianowe i płynowe – do ciał stałych i cieczy, powodują mniejsze zabrudzenia niż proszek. Stosowane w biurach, szkołach, hotelach i archiwach.
  • Gaśnice wodne mgłowe – bezpieczne dla ludzi i wyposażenia, coraz częściej wybierane do mieszkań i domów.
  • Gaśnice do grupy F – do pożarów tłuszczów i olejów jadalnych w kuchniach i lokalach gastronomicznych.
  • Gaśnice do grupy D – specjalistyczne, do pożarów metali.

Etykieta informuje o skuteczności gaśniczej, np. 34A 183B C. Wyższa liczba przy literze oznacza większy pożar testowy, który gaśnica potrafi ugasić. Przy tej samej masie można więc porównywać modele pod względem tych wartości.

Akcesoria i sprzęt uzupełniający

  • Koce gaśnicze – służą do tłumienia małych pożarów, np. tłuszczu na patelni lub odzieży na człowieku. Są niedrogim i prostym w użyciu wyposażeniem kuchni.
  • Wieszaki, stojaki i szafki na gaśnice – chronią sprzęt przed uszkodzeniem i ułatwiają dostęp.
  • Hydranty wewnętrzne i węże – w obiektach, w których wymaga ich instalacja wodociągowa przeciwpożarowa.
  • Sorbenty – do zbierania rozlanych cieczy palnych w warsztatach i magazynach.

O czym pamiętać po zakupie gaśnicy?

Gaśnice w obiektach firmowych wymagają przeglądów technicznych nie rzadziej niż raz w roku, wykonywanych przez osobę z uprawnieniami. Potwierdzeniem jest kontrolka z datą. Sprzęt powinien znajdować się w widocznym, łatwo dostępnym miejscu przy drogach ewakuacyjnych i wyjściach, oznaczonym odpowiednim znakiem. Liczbę i rozmieszczenie gaśnic określają przepisy oraz instrukcja bezpieczeństwa pożarowego.

Czujki dymu, tlenku węgla i gazu

Czujki należą do kategorii, w których sprzedaż rośnie najszybciej. Przepisy stopniowo wprowadzają obowiązek wyposażania lokali mieszkalnych w czujki dymu, a tam, gdzie spala się paliwo stałe, ciekłe lub gazowe, również w czujki tlenku węgla. Terminy są różne dla nowych budynków, lokali wynajmowanych turystom i istniejących mieszkań. Przed zakupem trzeba więc sprawdzić aktualne wymagania.

  • Autonomiczna czujka dymu – wykrywa dym we wczesnej fazie pożaru i uruchamia głośny alarm. Montuje się ją na suficie, w przedpokoju lub przy sypialniach, z dala od kuchenki i łazienki, aby ograniczyć fałszywe alarmy.
  • Czujka tlenku węgla (czadu) – potrzebna w pomieszczeniach z piecykiem gazowym, kotłem, kominkiem lub piecem. Czad jest bezwonny i niewidoczny, dlatego bez czujki nie można go wykryć.
  • Czujka gazu ziemnego lub LPG – do kuchni i kotłowni z instalacją gazową.
  • Czujki zintegrowane – łączące dwie funkcje w jednej obudowie.

Jak wybrać czujkę?

  1. Zgodność z normą. Czujka dymu i czadu powinny mieć oznakowanie potwierdzające spełnienie odpowiedniej normy europejskiej oraz deklarację producenta.
  2. Zasilanie. Modele z wbudowaną baterią o trwałości sięgającej 10 lat nie wymagają wymiany ogniw przez cały okres użytkowania.
  3. Przycisk testu i wyciszenia. Ułatwia comiesięczną kontrolę działania.
  4. Data ważności. Sensor zużywa się z czasem, a termin wymiany urządzenia jest podany na obudowie.
  5. Łączność. Czujki połączone bezprzewodowo uruchamiają alarm we wszystkich pomieszczeniach jednocześnie, co ma znaczenie w domach piętrowych.

Miejsce i wysokość montażu różnią się zależnie od tego, czy urządzenie wykrywa dym, czad czy gaz. Czujkę trzeba więc zamontować zgodnie z instrukcją producenta.

Znaki ewakuacyjne i przeciwpożarowe

Oznakowanie to niedrogi, a zarazem obowiązkowy element wyposażenia obiektów. Znaki wskazują kierunki ewakuacji, wyjścia i miejsca zbiórki oraz lokalizację gaśnic, hydrantów, przycisków alarmowych i głównych wyłączników prądu.

  • Znaki ewakuacyjne – zielone, z białymi symbolami: wyjście ewakuacyjne, kierunek drogi, miejsce zbiórki, drzwi przesuwne.
  • Znaki ochrony przeciwpożarowej – czerwone: gaśnica, hydrant, ręczny ostrzegacz pożarowy, telefon alarmowy.
  • Znaki zakazu i ostrzegawcze – zakaz używania otwartego ognia, materiały łatwopalne, zakaz korzystania z windy podczas pożaru.
  • Tablice informacyjne – instrukcje postępowania na wypadek pożaru, wykazy telefonów alarmowych, plany ewakuacji.

Większość znaków ma podłoże fotoluminescencyjne, które po naświetleniu świeci w ciemności i pozostaje widoczne po zaniku zasilania. Rozmiar znaku zależy od odległości, z jakiej powinien być czytelny: dłuższy korytarz lub wyższa hala wymagają większego formatu. Dostępne są znaki na sztywnych płytach, foliach samoprzylepnych oraz przestrzenne, widoczne z dwóch kierunków.

Uzupełnieniem jest oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne, czyli oprawy z własnym źródłem zasilania, które włączają się po zaniku napięcia.

Zabezpieczenia przejść instalacyjnych – masy, opaski i kołnierze ogniochronne

Rury, kable i kanały przechodzące przez ściany lub stropy oddzielenia przeciwpożarowego tworzą otwory, którymi ogień i dym mogą przedostać się do sąsiednich pomieszczeń. Zabezpieczenia takich miejsc, nazywanych przejściami lub przepustami instalacyjnymi, należą do najczęściej kupowanych produktów ochrony biernej.

  • Masy i zaprawy ogniochronne – do wypełniania szczelin wokół rur niepalnych, kabli i wiązek przewodów oraz do uszczelniania dylatacji.
  • Masy pęczniejące – pod wpływem temperatury wielokrotnie zwiększają objętość i zamykają przestrzeń po wypalonej izolacji lub rurze.
  • Opaski ogniochronne – taśmy z materiału pęczniejącego owijane wokół rur z tworzyw sztucznych. W czasie pożaru zaciskają mięknącą rurę i zamykają otwór.
  • Kołnierze ogniochronne – metalowe obudowy z wkładem pęczniejącym, montowane na rurach palnych przy powierzchni przegrody.
  • Powłoki i płyty z wełny mineralnej – do zamykania większych otworów z wieloma instalacjami, np. w szachtach.
  • Poduszki i kształtki ogniochronne – do przejść tymczasowych i tras kablowych, które będą jeszcze rozbudowywane.
  • Tabliczki do oznaczania przejść – z informacją o klasie, systemie i wykonawcy.

Jak dobrać produkt do przejścia?

Dobór produktu wymaga ustalenia czterech rzeczy: rodzaju przegrody (ściana masywna, lekka, strop), wymaganej klasy odporności ogniowej, rodzaju instalacji (rura palna, niepalna, kabel, kanał wentylacyjny) oraz średnicy i izolacji. Ten sam produkt może mieć różne klasy w poszczególnych układach, dlatego decydująca jest dokumentacja techniczna producenta, a nie sama etykieta.

Częstym błędem jest użycie zwykłej pianki montażowej lub przypadkowej masy ognioodpornej bez potwierdzonej klasy. Takie uszczelnienie nie przejdzie odbioru i nie zatrzyma ognia.

Płyty, farby i natryski ogniochronne

Kolejna duża grupa produktów ochrony biernej służy do zabezpieczania konstrukcji i wykonywania obudów.

Płyty ogniochronne. Niepalne płyty, najczęściej silikatowo-cementowe lub wzmacniane gipsowe, stosuje się do obudowy słupów i belek stalowych, kanałów sklepzppoz.pl wentylacyjnych i oddymiających, tras kablowych oraz budowy ścian i sufitów o wymaganej odporności ogniowej. Klienci indywidualni często wybierają też płyty do zabudowy kominków i izolowania ścian za piecami.

Farby pęczniejące do stali. Stal nie pali się, lecz w temperaturze kilkuset stopni szybko traci nośność. Farba ogniochronna pod wpływem ciepła tworzy grubą warstwę piany izolującej profil i opóźniającej jego nagrzewanie. Wymaganą grubość powłoki ustala się na podstawie tabel producenta, kształtu profilu i oczekiwanej klasy R. System zwykle obejmuje podkład, farbę właściwą oraz warstwę nawierzchniową.

Farby i lakiery ogniochronne do drewna. Podnoszą klasę reakcji na ogień elementów drewnianych, m.in. więźby dachowej, okładzin i konstrukcji widocznych we wnętrzach. Przezroczyste lakiery zachowują rysunek drewna.

Natryski ogniochronne. Zaprawy nanoszone agregatem na stropy, belki i blachy trapezowe. Stosuje się je na dużych powierzchniach, gdzie malowanie byłoby zbyt pracochłonne.

Impregnaty do tkanin i materiałów dekoracyjnych. Używane w teatrach, hotelach i obiektach wystawienniczych.

Na co zwrócić uwagę przy tych produktach?

  • Kupuj kompletny system jednego producenta, bo klasyfikacja dotyczy zestawu, a nie pojedynczego składnika.
  • Zużycie obliczaj z karty technicznej, na podstawie wymaganej grubości warstwy.
  • Sprawdź warunki aplikacji: temperaturę, wilgotność podłoża i czas schnięcia.
  • Zachowaj dokumenty i protokoły pomiaru grubości powłoki do odbioru.

Drzwiczki rewizyjne, kratki pęczniejące i uszczelki

Otwory użytkowe w przegrodach przeciwpożarowych należy zamykać elementami o klasie odpowiadającej ścianie lub stropowi.

  • Drzwiczki i klapy rewizyjne przeciwpożarowe – zapewniają dostęp do szachtów instalacyjnych, zaworów i liczników, zachowując klasę EI przegrody. Dostępne są wersje do ścian masywnych, lekkich i do sufitów, z frontem do malowania lub pod płytki.
  • Kratki wentylacyjne pęczniejące – w normalnych warunkach przepuszczają powietrze, a w czasie pożaru ich lamele pęcznieją i zamykają prześwit. Montuje się je w drzwiach, ścianach i kanałach.
  • Uszczelki pęczniejące – paski montowane w ościeżnicach i skrzydłach drzwi przeciwpożarowych oraz wokół przeszkleń. Po nagrzaniu wypełniają szczelinę między skrzydłem a ościeżnicą.
  • Uszczelki dymoszczelne – ograniczają przenikanie zimnego dymu, który bywa groźniejszy od płomieni.
  • Samozamykacze i okucia do drzwi przeciwpożarowych – warunek działania drzwi zgodnie z ich klasą.

Przy wymianie uszczelek i okuć w istniejących drzwiach przeciwpożarowych stosuje się elementy wskazane w dokumentacji ich producenta. Przypadkowy zamiennik może unieważnić klasyfikację drzwi.

Jak kupować artykuły PPOŻ, żeby spełniały swoje zadanie?

Produkt przeciwpożarowy spełni swoje zadanie, jeśli jest dopasowany do obiektu i ma potwierdzone właściwości. Zakup można przygotować w pięciu krokach.

  1. Ustal wymagania. Źródłem są projekt budowlany, instrukcja bezpieczeństwa pożarowego, zalecenia rzeczoznawcy lub protokół z kontroli.
  2. Sprawdź dokumenty produktu. Deklaracja właściwości użytkowych, ocena techniczna, certyfikat i oznakowanie CE lub znakiem budowlanym, a dla sprzętu gaśniczego świadectwo dopuszczenia.
  3. Dobierz rozwiązanie do sytuacji. Rodzaj przegrody, typ instalacji, grupa pożaru, wielkość pomieszczenia.
  4. Policz ilość. Na podstawie kart technicznych i wymiarów, z zapasem na straty.
  5. Zadbaj o montaż i dokumentację. Wykonanie zgodne z instrukcją, oznakowanie, protokoły i zdjęcia przed zakryciem.

Najczęstsze błędy kupujących

  • wybór wyłącznie po cenie, bez sprawdzenia klasy i dokumentów,
  • łączenie elementów różnych producentów w jednym uszczelnieniu,
  • zakup gaśnicy proszkowej do pomieszczenia z elektroniką,
  • montaż czujki w miejscu sprzecznym z instrukcją,
  • zbyt małe lub niefotoluminescencyjne znaki,
  • pomijanie zabezpieczeń po remoncie, wymianie instalacji lub zmianie najemcy,
  • brak przeglądów sprzętu po zakupie.

Kiedy potrzebna jest pomoc specjalisty?

W mieszkaniu i małej firmie większość wyposażenia można wybrać samodzielnie. Przy odbiorach budynków, w obiektach wymagających instrukcji bezpieczeństwa pożarowego oraz przy doborze zabezpieczeń konstrukcji i przejść instalacyjnych przydaje się doradztwo techniczne sklepu, projektanta lub rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Niewłaściwy produkt może oznaczać konieczność demontażu i ponownego wykonania prac, oprócz straty pieniędzy.

Najczęściej kupowane artykuły PPOŻ tworzą wspólny system zabezpieczeń: czujki ostrzegają, znaki wskazują drogę do wyjścia, gaśnice pozwalają stłumić pożar w zarodku, a uszczelnienia przejść, płyty, farby i zamknięcia otworów zatrzymują ogień w jednej strefie i dają czas na ewakuację. Znajomość kategorii i zasad doboru pomaga kupić wyposażenie wymagane w danym obiekcie oraz uniknąć rozwiązań, które nie przejdą odbioru lub nie zadziałają w razie pożaru.

Autor

inż. Filip Kiełek

oficer Państwowej Straży Pożarnej

w zawodzie od 2014 r. · 12 lat doświadczeniazweryfikowany profil

Kapitan Państwowej Straży Pożarnej, inżynier (SGSP 2018); od 2024 r. pełni obowiązki dowódcy zmiany w JRG KP PSP w Policach. Prowadzi firmę Filip Kiełek Probud i sklepzppoz.pl, zajmując się zabezpieczeniami ogniochronnymi i sprzętem PPOŻ.

Obszary wiedzy
bezpieczeństwo pożarowebierna ochrona przeciwpożarowazabezpieczenia ogniochronneprzejścia instalacyjnesystemy Promatdokumentacja PPOŻodbiory obiektówsprzęt gaśniczy+3 więcej
Profil autora →
Data publikacji:
Mateusz

Przy produktach PPOŻ najpierw patrzyłbym na dokumentację i klasę odporności, a dopiero później na cenę.

Celina

Gaśnica proszkowa jest uniwersalna, ale do serwerowni albo pomieszczenia z elektroniką zdecydowanie sprawdziłabym inne rozwiązanie. Samo ugaszenie ognia to nie jedyny problem.

Ryszard

Najwięcej błędów widzę chyba przy przejściach instalacyjnych. Kupienie przypadkowej masy z napisem „ognioodporna” nie oznacza jeszcze, że całe uszczelnienie uzyska wymaganą klasę EI.

Olga

Nie jestem przekonana, że w małej firmie większość zakupów zawsze warto robić samodzielnie. Jeśli lokal ma nietypowy układ albo kilka różnych stref, krótka konsultacja może oszczędzić późniejszej wymiany źle dobranego sprzętu.

Leopold

Przy czujkach bardziej niż dodatkowe funkcje interesowałaby mnie zgodność z normą, data wymiany sensora i możliwość łatwego testowania urządzenia.

Emilia

Dobrze, że rozdzielono ochronę czynną od biernej. Często myśli się głównie o gaśnicach i czujkach, a przecież źle zabezpieczony przepust kablowy może całkowicie zepsuć działanie przegrody przeciwpożarowej.

Hubert

Trochę ostrożnie podchodziłbym do zasady, że przy tej samej masie gaśnicy zawsze warto wybrać model z najwyższą skutecznością gaśniczą. Nadal trzeba dopasować środek do rodzaju zagrożenia i miejsca użycia, bo nie każda gaśnica będzie odpowiednia do każdego pomieszczenia.

Kalina

Przy farbach i płytach ogniochronnych pilnowałabym całego systemu jednego producenta. Mieszanie przypadkowych podkładów, farb i warstw nawierzchniowych może później oznaczać problem z odbiorem i dokumentacją.

Witold

Najrozsądniej wygląda dla mnie kolejność: najpierw wymagania projektu lub instrukcji bezpieczeństwa, później dobór konkretnego rozwiązania, a na końcu zakup. W PPOŻ odwrotne podejście może skończyć się tym, że produkt wprawdzie wygląda odpowiednio i ma dobrą cenę, ale nie pasuje do przegrody, instalacji albo wymaganej klasy. Szczególnie przy ochronie biernej dokumentacja techniczna jest chyba ważniejsza niż sama nazwa produktu na opakowaniu.

Dodaj swój komentarz